2007/Aug/13

12 กรกฎาคม 2547

เมฆสีขาวรวมตัวกันลอนละล่องบนฟ้าใส แดดแสงจ้าบ่งบอกถึงอารมณ์ดีของท้องฟ้า สายน้ำไหลเอื่อยสงบนิ่ง ผินดินที่ปกคลุมด้วยหญ้าสีเขียวสดชุ่มชื้นไปด้วยสายฝนของค่ำคืนที่ผ่านมา พื้นที่ 32 ไร่ กว้างไกลราวไร้ขอบแดนมีเพียงรั้วลวดหนามขึงรอบอาณาบริเวณเท่านั้น

ใครจะคิดว่าที่นี้คือ สถานพินิจเด็กและเยาวชน

-1-

ศูนย์ฝึกอบรมเด็กและเยาวชนบัานกาญจนาภิเษกแห่งนี้มี ป้าใหญ่ใจดีอย่าง คุณทิชา ณ นคร หรือ ป้ามล ชื่อที่เด็กๆเรียกได้อย่างสนิทใจ เป็นผู้อำนวยการศูนย์แห่งนี้ได้เกือบขวบปีแล้ว ด้วยบุคลิกที่เปิดเผย อ่อนโยน และเปี่ยมไปด้วยอุดมการณ์ที่จะช่วยเหลือเด็กๆอย่างใจจริงของป้ามล ทำให้สถานที่นี้เป็นเหมือนบ้านหลังที่สองของเด็กๆ

ป้ามลบอกพวกเราว่า บ้านกาญจนาภิเษกแตกต่างจากที่อื่น เรามองเด็กเป็นวัยรุ่นที่ก้าวพลาด แต่ไม่ใช่เป็นฆาตกร เราทำที่นี้ให้เป็นเหมือนบ้านหลังที่สองของเด็กๆ แม้ประตูบ้านของเขาจะไม่เปิด แต่ประตูบ้านกาญจนาภิเษกจะเปิดรอพวกเขาอยู่เสมอ ที่นี้พวกเขามีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครอง ส่วนสถานพินิจอื่นนั้นเพียงแต่จำลองคุกของเด็ก คิดว่าเป็นที่คุมขังคนผิด โจร ฆาตกร ไอ้หื่นขมขื่น สมควรโดนลงโทษ เพื่อให้หลาบจำและสอนวิชาชีพต่างๆโดยหวังว่าจะมีอาชีพต่อไป แต่บ้านกาญจนาภิเษกไม่ฝึกอาชีพ แต่เราต้องการแก้วิธีคิดที่ชำรุด เมื่อเขาออกไปจะได้ไม่ทำผิดพลาดอีก

บ้านกาญจนาภิเษกไม่ใช่ คุก
เยาวชน ไม่ใช่ นักโทษ
เจ้าหน้าที่ ไม่ใช่ ผู้คุม
ที่นี้คือบ้านทดแทนชั่วคราว สำหรับวัยรุ่นที่ก้าวผิดจังหวะ
(แนวคิดของบ้านกาญจนาภิเษก)

-2-

"เล็ก" เด็กชายชาวกรุงเทพฯ ตัวเล็กผิวคล่ำ อายุ 16 ปี รอยยิ้มที่มุมปากน้อยๆ บอกว่าเขาสบายดี เมื่อเอ่ยปากถึงความเป็นอยู่ของที่นี้ เขาบอกว่า

"สบายมาก ถ้าเทียบกับ บ้านอื่นๆ เมตตา กรุณา มุฑิตา กรุณา อุเบกขา เด็กๆเลย บ้านนี้ไม่มีขาใหญ่ ทุกคนมีหน้าที่ส่วนของตัวเอง"

เขานำเราไปยังห้องพัก มันไม่เล็กไม่ใหญ่สำหรับคน 4 คน มีโทรทัศน์ พัดลม พร้อม ดูเหมือนหอพักที่มีทิวทัศน์สวยงาม มากกว่าที่กักขัง

"ที่นี้อิสระ เมื่อวานพวกผมเพิ่งไปเดินซื้อของที่โลตัส เขาก็อนุญาตให้ออก แต่อย่าเกเร อย่าเกม (เกมแปลว่า หนี)

ทำไมถึงมาอยู่ที่นี้ อยู่นานกี่ปีแล้ว ฉันถาม

"2ปีกว่าๆ อยู่ที่บ้านเมตตา กรุณาก่อน แล้วมาอยู่ที่นี้ปีกว่า ข้อหาคือ ปล้น ผมกับเพื่อนปล้นแท็กซี่ เวลาใครถามผม ผมก็บอกว่าเพื่อนชวน เวลาใครถามเพื่อน มันก็บอกว่าเพื่อนชวนเหมือนกัน" เขายิ้มและส่ายหน้ากับตัวเอง

"เพื่อมันปาดคอแท็กซี่ด้วย แต่เขาไม่ตายหรอกน่ะ"

เล็กปล้นมากี่ครั้งแล้ว?

"ปล้นแท็กซี่มา 3 ครั้ง ครั้งล่าสุดได้ 800 กับมือถืออีกเครื่อง แล้วก็เคยปล้นห้าง"

ไม่สงสารคนขับแท็กซี่ที่เป็นลุงแก่ๆบ้างหรือ?

"ผมปล้น ผมเลือกคนน่ะ ลุงแก่ๆ ผมไม่ทำหรอก เลือกคนหนุ่มๆหน่อย"

แล้วที่บ้านจนเหรอ เล็กถึงปล้น

"เปล่าเลย บ้านผมขายม้า พี่ผมก็ขาย"

แล้วเคยคิดไหมว่าถ้าบ้านเราไม่ขาย เราจะไม่เป็นแบบนี้

"ไม่หรอก แม่ผมก็ดูและดี ให้เงิน ผมเล่มม้าแม่ก็ด่า"

คิดอย่างไรกับป้ามลบ้าง

"ป้ามลดี ให้โอกาส ทำผิดก็อภัยให้"

คิดว่าระหว่างที่นี้กับสถานพินิจที่อื่น ที่ไหนดูแลเด็กได้ผลกว่ากัน?

"ไม่รู้สิ" เล็กตอบราวกับไม่คิดอะไร

-3-

"บ้านกาญจนาภิเษกไม่ฝึกอาชีพ แต่แก้วิธีคิดที่ชำรุด"

ป้ามลเอ่ยด้วยน้ำเสียงอ่อนโยนทว่าเข้มแข็ง "แต่เด็กบางคนก็อ่อนแอ อยากจะเปลี่ยนแปลงแต่ความเข้มแข็งของแต่ละคนไม่เท่ากัน บางที่เราก็คิดว่าเราจะจูงเด็กที่มีปัญหามาๆต่อไปไหม เราคิดทุกวัน"

"อย่างไร เด็กเขาก็มีมุมดีๆในหัวใจเขา เราจะทำอย่างไรให้มุมดีๆ กินพื้นที่ที่ไม่ดีได้ เราทำกิจกรรมหลายอย่าง อย่าง ปฏิทิน, โครงการสมุดทำมือ, โครงการบ้านน่าอยู่ และกล่องใส่ความดี สิ่งเหล่านี้ล้วนทำเพื่อให้เด็กได้มองเห็นโลกที่มีด้านสว่าง จิตใจด้านดี เห็นอนาคต มีความหวัง และจะนำพวกเขาไปยังทางที่ถูกต้องไม่ก้าวผิดเช่นที่ผ่านมา"

-4-

เล็กวางท่าถ้ายรูปกับโอ๋,นนท์และพี่ๆอย่างสนุกสนาน กอดคอคุยเล่นกับเพื่อนๆ และอวดสัตว์เลี้ยงตัวน้อยของเขา

เขาดึงลังใต้โต๊ะ อวดลูกนกเขาที่เลี้ยงให้เราดู มันบินไปมาอย่างรื่นเริง แต่มันยังเล็กนัก ปีกยังไม่แข็งแรง แต่ก็เชื่องมากทีเดียว

ฉันคิด - สักวันมันคงพร้อมจะโบยบิน

เดือนหน้าเล็กจะได้ออกจากที่นี้ อิสรภาพจะเป็นของเขาอีกครั้ง เล็กจะได้กลับบ้านที่แสนคิดถึง ฉันถามถึงอนาคตว่าอยากจะทำอะไร

"ผมก็คงกลับบ้าน ... แต่ก็คงเหมือนเดิม บ้านผมยังขายม้าอยู่เลย เพื่อนๆก็อยู่ เหี้ยเหมือนเดิม กลับไปก็ไม่พ้นขายม้า"

แล้วไม่คิดจะทำอย่างอื่นหรือ? ขายยาเสร็จแล้วก็กลับเข้ามาอีก

"ไม่รู้สิ" เล็กตอบอย่างไม่เต็มคำ ราวกับไม่ตระหนักกับอนาคตข้างหน้า


นกน้อยของเล็กยังดิ้นขลุกขลักในลัง ไร้อิสรภาพ มันเริ่มบินไปมาอย่างร่าเริง ในพื้นที่อันจำกัด มันยังไม่พร้อมที่จะบินไกลนักด้วยปีกของมันยังเล็ก แต่วันข้างหน้าเมื่อปีกมันแข็งแรงพอ มันจักโบยบินสู่อิสรภาพในฟากฟ้ากว้าง แต่โลกแห่งอิสรภาพของเล็กในวันพรุ่งนี้จะเป็นอิสรภาพอันหอมหวานเหมือนนกน้อยหรือไม่ ใครเล่าจะรู้คำตอบ

Comment

Comment:

Tweet